Claude Code in Action — Komtaş AI Governance

Ana sayfa › AI Araçları & Verimlilik › Claude Code in Action

Claude Code in Action — Geliştirici Pratiği Referansı

Claude Code (CLI) için kapsamlı pratik notlar. Coding assistant temellerinden başlayıp CLAUDE.md bağlam yönetimine, custom command ve hook'lara, MCP server entegrasyonuna ve Claude Code SDK'ya kadar 13 bölüm — geliştirici masasında günlük kullanım için hazır.

💡 Not Bu sayfa Claude API Geliştirici Referansı ile aynı mantıkta yapılandırılmıştır: kod örnekleri ve teknik terimler İngilizce orijinal haliyle korunur, anlatım Türkçedir. Hızlı gezinme için aşağıdaki içindekiler listesini kullanın.

📑 Bu sayfada

1. Coding Assistant Nedir?
2. Claude Code in Action — Demo Senaryolar
3. Bağlam Ekleme (CLAUDE.md, /init, # ve @)
4. Değişiklik Yapma (Plan Mode, Thinking Mode, Screenshot)
5. Bağlam Kontrolü (Escape, Compact, Clear)
6. Custom Commands (Slash Komutları)
7. MCP Server ile Genişletme
8. GitHub Integration (Actions)
9. Hooks — Tanım ve Kullanım
10. Hook Implementation Örneği (.env Koruma)
11. Faydalı Hook'lar (Type Checker, Duplicate Prevention)
12. Claude Code SDK
13. Komtaş İçin Pratik Önerileri

1. Coding Assistant Nedir?

Bir coding assistant, dil modelini araç (tool) kullanımı ile birlikte çalıştırarak kod yazma ve geliştirme görevlerini tamamlayan sistemdir.

Çekirdek Süreç (Core Process)

Görev alır — örn. error mesajından bug fix talebi
Bağlam toplar — dosyaları okur, codebase'i anlar
Plan yapar — sorunu çözmek için adım planı oluşturur
Aksiyon alır — dosyaları günceller, test çalıştırır

Temel kısıt: Dil modelleri yalnızca text input/output işler — doğrudan dosya okuyamaz, komut çalıştıramaz, dış sistemlerle etkileşmez.

Tool Use System — Aksiyon Mekanizması

Dil modelinin aksiyon alabilmesi için coding assistant şu döngüyü kurar:

Assistant, kullanıcı isteğine instruction'lar ekler
Instruction'lar formatlanmış aksiyon yanıtlarını tanımlar (örn. "read file: filename")
Dil modeli formatlanmış aksiyon isteğiyle yanıt verir
Assistant gerçek aksiyonu yürütür (dosyayı okur, komut çalıştırır)
Sonuçlar dil modeline geri gönderilir → final response üretilir

Claude Modellerinin Avantajı

Diğer dil modellerine kıyasla üstün tool use yetkinliği
Tool fonksiyonlarını anlama ve karmaşık görevler için bunları birleştirmede daha iyi
Claude Code extensible — yeni tool'lar kolayca eklenir
Kod aramasında direct search kullanır — codebase'i dış sunuculara göndermez (güvenlik avantajı)

2. Claude Code in Action — Demo Senaryolar

Claude Code'un default tool seti: file read/write, command execution, basic development operations. Pratikteki güç, gerçek senaryolarda görülür:

Senaryo	Tool Kullanımı	Sonuç
Performance optimization	Chalk (5. en çok indirilen JS paketi, 429M haftalık) için benchmark + profiling tools, todo list, bottleneck analizi	3.9× throughput iyileşmesi
Data analysis	Video streaming churn analizi: Jupyter notebook'ta CSV verisi, hücre hücre çalıştırma, sonuçları görerek sonraki analizleri customize etme	İteratif keşif analizi
Tool extensibility	Playwright MCP server: browser açma, screenshot, UI styling güncelleme, görsel feedback ile iterasyon	Otomatik prompt iyileştirme + daha iyi UI
GitHub integration	GitHub Actions içinde PR review; Terraform AWS infra'da DynamoDB + S3 dış paylaşımı + Lambda'da PII output kombinasyonu	PR review'da otomatik PII exposure tespit

✅ Temel prensip Claude Code = takımın ihtiyaçlarıyla tool genişlemesi üzerinden büyüyen esnek bir asistan; sabit fonksiyonlu bir araç değil.

3. Bağlam Ekleme (Adding Context)

Bağlam yönetimi Claude Code etkinliği için kritik. Çok fazla irrelevant bilgi performansı düşürür; az ama doğru bağlam ise yapılan iş kalitesini belirler.

`/init` komutu

İlk çalıştırmada tüm codebase analiz edilir, otomatik CLAUDE.md dosyası oluşur. İçinde proje özeti, mimari, kritik dosya referansları yer alır. Bu dosyanın içeriği her request'e dahil edilir.

3 tip `CLAUDE.md`

Project level — takımla paylaşılır, source control'e commit edilir
Local level — kişisel notlar, commit edilmez
Machine level — tüm projeler için global instruction'lar

Memory mode (`#` sembolü)

CLAUDE.md dosyalarını doğal dil isteğiyle akıllıca düzenlemek için kullanılır. Örnek: # proje SQL dialect'i Postgres, asla MySQL syntax önerme yazınca Claude bunu CLAUDE.md'ye uygun şekilde yerleştirir.

`@` sembolü ile dosya mention

Belirli dosyaları request'e dahil etmek için kullanılır. Claude'un kendi başına aramasını beklemek yerine hedeflenmiş bağlam sağlar. Örnek: @src/db/schema.sql tablo yapısına göre yeni bir migration yaz

✅ Best Practice Database schema, kurumsal API endpoint listesi, branch adlandırma kuralları gibi kritik dosyaları CLAUDE.md'de referans verin — her zaman bağlam olarak hazır olur.

4. Değişiklik Yapma (Making Changes)

Screenshot integration

Control-V (macOS'ta Command-V değil) ile screenshot yapıştırılır. Claude UI'daki belirli bir elementi anlamak için görseli okur.

Plan Mode

Shift + Tab iki kez basılarak aktive edilir. Claude daha fazla dosya araştırır, yürütmeden önce detaylı bir implementation plan oluşturur.

Ne zaman: Çok adımlı, codebase'in birçok yerini etkileyen görevler.

Thinking Mode

"Ultra think" gibi tetikleyici ifadelerle aktive edilir. Karmaşık logic için Claude'a extended reasoning budget verir.

Ne zaman: Tricky logic, debugging, derinlik gereken tek-noktada problem.

Mod	Güçlü olduğu boyut	Tipik kullanım	Maliyet
Plan	Genişlik (breadth)	Çok dosyalı, çok adımlı görevler	Ek token
Thinking	Derinlik (depth)	Tek konuda derin akıl yürütme	Ek token
İkisi birlikte	Genişlik + derinlik	Karmaşık refactoring	En yüksek token

Git integration: Claude Code, değişiklikleri git stage + commit edebilir ve descriptive commit message yazar.

📌 Tipik akış Sorunlu alanı screenshot al → Control-V ile yapıştır → istediğin değişikliği anlat → karmaşık görev için Plan/Thinking aktive et → implementation'ı review edip kabul et.

5. Bağlam Kontrolü (Controlling Context)

Teknik	Ne yapar	Ne zaman kullan
Escape (1×)	Claude'u yanıt ortasında durdurur, konuşmayı yönlendirmeye olanak verir	Yanlış yöne gidiyorsa hemen kes
Escape + Memory	Durdur + `#` ile tekrarlayan hatayı CLAUDE.md'ye not düş	Aynı hatayı sürekli yapıyorsa kalıcı not bırak
Double Escape	Konuşmayı geriye sarar, eski mesajları gösterir, geri noktaya zıplama imkanı verir	Uzun debugging gidiş-gelişinden sonra eski temiz noktaya dön
Compact Command	Tüm conversation history'yi özetler, Claude'un öğrendiği bilgi korunur	Claude bilgi biriktirdi ama conversation kalabalıklaştı
Clear Command	Tüm conversation'ı siler, sıfırdan başlar	Tamamen ilgisiz yeni bir göreve geç

✅ Temel fayda Odak korunur, dağıtıcı bağlam azalır, ilgili bilgi muhafaza edilir, tekrar eden hatalar engellenir. En etkili olduğu yer: uzun konuşmalar ve görev geçişleri.

6. Custom Commands (Slash Komutları)

Yapı

Konum: Proje dizininde .claude/commands/ klasörü
Dosya adı = komut adı: audit.md → /audit komutu üretir
İçerik: Markdown dosyası — Claude'un yürüteceği instruction'lar
Aktivasyon: Komut dosyaları oluşturulduktan sonra Claude Code restart
Çalıştırma: /commandname + (opsiyonel) argument string

`$arguments` placeholder

Komut metnine $arguments ekleyerek runtime parametre alınır. Argument tipi serbest string'dir (file path, açıklama metni vb.).

Örnek: `/audit` komutu

# .claude/commands/audit.md

Aşağıdaki dosyada güvenlik audit'i yap: $arguments

Kontrol et:
1. SQL injection riski (string concat ile sorgu)
2. Hardcoded secret/API key
3. Yetkisiz dosya erişimi
4. Eksik input validation

Bulduğun her sorun için:
- Dosya:satır referansı
- Risk seviyesi (kritik/yüksek/orta)
- Öneri (1-2 cümle)

Format: Markdown tablo.

Kullanım: /audit src/api/users.py

📌 Komtaş kullanım fikri /komtas-pr (PR template doldur), /komtas-test (eksik birim test üret), /komtas-rls (Cloud SQL row-level security politikası ekle), /komtas-dpia (KVKK DPIA mini-şablonu doldur) gibi şirket içi komutlar oluşturulabilir.

7. MCP Server ile Genişletme

MCP server'lar Claude Code'a yeni yetenekler ekler — yerel veya uzak çalışabilir. Browser otomasyonundan kurumsal API çağrılarına kadar her şeyi mümkün kılar.

Kurulum

claude mcp add [name] [start-command]

İzin yönetimi

İlk tool kullanımı manuel onay ister. Otomatik onay için settings.local.json içindeki allow array'ine "MCP__[servername]" eklenir.

Pratik örnek: Playwright MCP

Claude → localhost:3000 aç → UI component üret → styling kalitesini analiz et → görsel feedback'e göre prompt'u otomatik refine et. Sonuç: belirgin şekilde daha iyi component styling.

✅ Temel fayda MCP server'lar Claude'u kod editing'in ötesine taşır — full development automation. MCP Protokolü sayfasında server yazma detayları.

8. GitHub Integration (Actions)

Claude Code resmi entegrasyonu ile GitHub Actions içinde çalışır.

Kurulum süreci

/install GitHub app komutu çalıştır
Claude Code app'i GitHub'a kur
API key ekle
Auto-generated PR iki GitHub action ekler

Default action'lar

Action	Davranış
Mention support	`@Claude` issue/PR'da → görev assign edilir
PR review	Her yeni PR'da otomatik code review

Customization

Action'lar .github/workflows içindeki config dosyaları üzerinden customize edilir
Custom instructions = Claude'a doğrudan context/yön talimatı geçilir
MCP server entegrasyonu = Claude dış tool'lara erişebilir (örn. browser test için Playwright)
Permission gerekliliği: Claude Code'un her permission'ı + her MCP tool için tekil olarak listelenmesi gerekir (kısayol yok)

📌 Örnek use case Playwright MCP entegrasyonu + dev server setup + Claude PR'da app'i browser'da açar, fonksiyonu test eder, checklist üretir. Otomatik test + issue verification.

9. Hooks — Tanım ve Kullanım

Hooks = Claude'un tool çalıştırması öncesinde veya sonrasında çalışan komutlar. Tool çağrılarını inceleme, engelleme veya feedback verme imkanı sağlar.

Hook tipi	Ne zaman çalışır	Bloklama	Tipik kullanım
Pre-tool use	Tool çağrısı öncesi	✅ Exit code 2 ile blok	Sensitive dosya korunması, izin kontrolü
Post-tool use	Tool çağrısı sonrası	❌	Auto-format, test çalıştır, type check

Konfigürasyon

Settings dosyasına (global / project / personal) eklenir; manuel düzenleme veya /hooks komutuyla. Yapı: 2 bölüm (pre/post), her birinde matcher (hangi tool'lara uygulanır) ve command (yürütülecek komut).

Hook implementation süreci

Hook tipini seç (pre vs post)
Hedef tool name'leri belirle (matcher)
Komut yaz — tool call data'yı stdin'den JSON olarak alır
JSON parse et: tool_name, input parameters
Uygun exit code ile çık

Exit code	Anlam
`0`	Tool çağrısına izin ver
`2`	Tool çağrısını blok et (yalnızca pre-tool use)
stderr	Bloklarken Claude'a feedback olarak iletilir

📌 Tool name listesi Hangi tool'ların var olduğunu hatırlamak yerine doğrudan Claude'a sor — kullanılabilir tool isim listesini verir.

10. Hook Implementation Örneği — `.env` Koruma

Amaç: Claude'un .env dosyalarını okumasını engellemek (sırlar dışarı çıkmasın).

`.claude/settings.local.json`

{
  "hooks": {
    "preToolUse": [
      {
        "matcher": "read|grep",
        "command": "node ./hooks/read_hook.js"
      }
    ]
  }
}

`hooks/read_hook.js`

#!/usr/bin/env node
// Hook: .env dosyalarına read/grep tool erişimini engeller

let stdinData = '';
process.stdin.on('data', chunk => stdinData += chunk);
process.stdin.on('end', () => {
  try {
    const data = JSON.parse(stdinData);
    const filePath = data.tool_input?.file_path
                  || data.tool_input?.path
                  || '';

    if (filePath.includes('.env')) {
      console.error(
        `🚫 .env dosyasına erişim hook ile engellendi: ${filePath}`
      );
      process.exit(2);  // Block + feedback to Claude
    }
    process.exit(0);    // Allow
  } catch (e) {
    // JSON parse hatası — güvenli tarafa geç, izin ver
    process.exit(0);
  }
});

✅ Test sonucu .env dosyasına read ve grep operasyonları başarıyla bloklandı. Claude blokun nedenini stderr'dan görür ve operasyonu denemeyi bırakır. Hook değişikliklerinden sonra Claude Code restart gerekir.

11. Faydalı Hook'lar

Hook'lar = Claude Code'un yaygın zayıflıklarını (type errors, code duplication) yakalayan otomatik feedback döngüleri.

Hook 1 — TypeScript Type Checker

Sorun: Claude function signature'ı değiştirir ama tüm call site'ları güncellemez → type error.

Çözüm: Post-tool-use hook ile TypeScript dosya edit'inden sonra tsc --no-emit çalıştır.

Süreç: Tip hatası tespit → hata Claude'a feedback olarak gider → Claude call site'ları otomatik düzeltir.

Adapte: Tipli her dilde (Java, Go, Rust) çalışır. Tipsiz dillerde test suite çalıştırılabilir.

Örnek: post-tool-use TypeScript hook

{
  "hooks": {
    "postToolUse": [
      {
        "matcher": "edit|write",
        "command": "bash -c 'tsc --no-emit 2>&1 || (echo \"Type errors above\" >&2; exit 0)'"
      }
    ]
  }
}

Hook 2 — Duplicate Code Prevention

Sorun: Claude karmaşık görevde mevcut query/function'ı kullanmak yerine yenisini üretir.

Çözüm: Watched directory'deki edit'lerde ayrı bir Claude instance başlat (TypeScript SDK ile), yeni kodu mevcut kodla karşılaştır, duplicate bulursa exit code 2 + feedback gönder.

Süreç:

Watched dir'de edit tespit (örn. src/queries/)
SDK ile yeni Claude instance başlat
Yeni kodu mevcutla karşılaştır
Duplicate varsa exit 2 + neden açıkla
Original Claude feedback alır → mevcut kodu reuse eder

Trade-off: Ek zaman + maliyet vs. temiz codebase.

Öneri: Yalnızca kritik dizinler için aktive et (her edit'te değil).

✅ Hook'ların gücü Otomatik feedback loop'lar Claude'un tipik zayıflıklarını self-correction ile çözer. Type check + duplicate prevention birlikte uygulandığında refactoring kalitesi belirgin yükselir.

12. Claude Code SDK

Claude Code SDK = programatik interface. CLI, TypeScript ve Python kütüphaneleri var. Terminal sürümüyle aynı tool'lara sahiptir.

Birincil kullanım

Mevcut process'lere intelligence eklemek için büyük pipeline'lara entegrasyon. Standalone bir araç olarak değil, helper komut, script, hook olarak kullanılır.

Default permission

Read-only (file, directory, grep). Write için manuel konfigürasyon gerekir — options.allowTools array'inde belirtilir veya .claude dizini settings içinde.

TypeScript SDK örneği — write permission ile

import { query } from '@anthropic-ai/claude-code';

for await (const message of query({
  prompt: 'src/api/users.ts dosyasını okuyup type tanımlarını strict yap',
  options: {
    allowTools: ['read', 'edit'],     // Write permission açıldı
    cwd: '/Users/komtas/repo'
  }
})) {
  console.log(message);  // Raw conversation: Claude ↔ model
}

📌 Çıktı formatı SDK çıktısı, local Claude Code ile language model arasındaki raw conversation'ı message-by-message gösterir. Final response son mesajdır.

13. Komtaş İçin Pratik Önerileri

Konu	Komtaş için öneri
`CLAUDE.md`	Her repo'da project-level dosya. İçinde: `.cursorrules` referansı, branch adlandırma kuralları, kurumsal API endpoint listesi, KVKK kapsamı uyarısı, kullanılan internal MCP server listesi.
Custom commands	`/komtas-pr`, `/komtas-test`, `/komtas-rls`, `/komtas-dpia`, `/komtas-changelog` — şirket içi otomasyon.
Hooks (zorunlu)	(1) `.env`, `secrets/`, `*.pem` read/grep blok hook'u tüm repolara default. (2) Post-edit type check (TS projeleri için).
MCP server	Komtaş FastMCP server'ları lokal Claude Code'a bağlanabilir: contract search, customer lookup, internal docs.
GitHub Actions	PR review'ları otomatik. Custom instructions: "KVKK kapsamı kontrol et, PII output sızıntısı için Lakera Guard çağrısı eklenmemiş mi bak, .env reference'ı varsa flagle"
SDK	Ingest pipeline'ı içinde "belgeyi özetle, anahtar terimleri çıkar" gibi adımlar için kullanılır.
Plan/Thinking modları	Maliyet farkındalığı: ekibin token bütçesi takip edilmeli. Karmaşık refactor öncesi Plan, kritik logic için Thinking — günlük rutinde her dakika değil.

✅ Komtaş entegrasyon yol haritası 1) Hook altyapısı (env koruma) tüm repolara → 2) CLAUDE.md şablonu + zorunlu doldurma → 3) İlk 5 custom command şirket içi paylaşımı → 4) GitHub PR review action default → 5) MCP server kataloğu (s3) için Claude Code presets.

←AI Araçları & Verimlilik Sonraki →Cursor & Vibe Coding

Claude Code in Action — Geliştirici Pratiği Referansı

1. Coding Assistant Nedir?

Çekirdek Süreç (Core Process)

Tool Use System — Aksiyon Mekanizması

Claude Modellerinin Avantajı

2. Claude Code in Action — Demo Senaryolar

3. Bağlam Ekleme (Adding Context)

/init komutu

3 tip CLAUDE.md

Memory mode (# sembolü)

@ sembolü ile dosya mention

4. Değişiklik Yapma (Making Changes)

Screenshot integration

Plan Mode

Thinking Mode

5. Bağlam Kontrolü (Controlling Context)

6. Custom Commands (Slash Komutları)

Yapı

$arguments placeholder

Örnek: /audit komutu

7. MCP Server ile Genişletme

Kurulum

İzin yönetimi

Pratik örnek: Playwright MCP

8. GitHub Integration (Actions)

Kurulum süreci

Default action'lar

Customization

9. Hooks — Tanım ve Kullanım

Konfigürasyon

Hook implementation süreci

10. Hook Implementation Örneği — .env Koruma

.claude/settings.local.json

hooks/read_hook.js

11. Faydalı Hook'lar

Hook 1 — TypeScript Type Checker

Örnek: post-tool-use TypeScript hook

Hook 2 — Duplicate Code Prevention

12. Claude Code SDK

Birincil kullanım

Default permission

TypeScript SDK örneği — write permission ile

13. Komtaş İçin Pratik Önerileri

`/init` komutu

3 tip `CLAUDE.md`

Memory mode (`#` sembolü)

`@` sembolü ile dosya mention

`$arguments` placeholder

Örnek: `/audit` komutu

10. Hook Implementation Örneği — `.env` Koruma

`.claude/settings.local.json`

`hooks/read_hook.js`