Ajan Geliştirme Süreci — Komtaş AI Governance

Ana sayfa › AI ile Geliştirme › Ajan Geliştirme Süreci

🛠️Ajan Geliştirme Süreci — Fikirden Üretime 9 Adım

Bir ajan geliştirici olarak fikirden üretime kadar geçeceğiniz uçtan uca süreç. Her adımda ne yapmanız gerektiği, kararı kim verir ve doküman içinde hangi sayfayı okumanız önerilir belirtilmiştir.

📌 Bu sayfayı kim okumalı? İlk kez bir ajan geliştirecek olanlar, fikir aşamasından üretime kadar haritayı görmek isteyenler, mevcut süreçte hangi adımda olduğunu doğrulamak isteyen owner'lar. Teknik desen detayları için (ReAct, Plan-Execute, HITL vb.) Ajan Tasarım Prensipleri'ne bakın.

Sürecin Genel Görünümü

FAZ 1 — KEŞİF

1. Fikir & iş değeri

2. Fizibilite ve karar

3. Tasarım kararları

FAZ 2 — İNŞA

4. Geliştirme

5. Güvenlik & KVKK

6. Değerlendirme (eval)

FAZ 3 — YAYIN

7. Onay (Governance)

8. Deploy & pilot

9. İzleme & lifecycle

📑 9 adım

1. Fikir & İş Değeri
2. Fizibilite ve "Yapılır mı?" Kararı
3. Tasarım Kararları (Model, Tool, Desen)
4. Geliştirme — Kod & Prompt
5. Güvenlik, KVKK & Guardrails
6. Değerlendirme (RAGAS Baseline)
7. Onay (Governance Kapısı)
8. Deploy & Pilot
9. İzleme & Yaşam Döngüsü

Adım 1 — Fikir & İş Değeri

Sahip: Fikrin sahibi (geliştirici, iş kullanıcısı)

Süre: ½ gün — 2 gün

Çıktı: 1 sayfalık fikir notu

Ne yaparsın

Çözmek istediğiniz iş problemini tek cümlede yazın.
Bugün bu işi nasıl yaptığınızı ve ortalama süreyi ölçün (Verimlilik Ölçüm Şablonu).
Beklenen tasarrufu, hedef kullanıcı kitlesini ve aylık tahmini çağrı hacmini taslak olarak çıkarın.
Bu işi yapan bir ajan zaten var mı diye Agent Registry'de arama yapın.

Dokümandaki ilgili sayfalar

→ Agent Registry (mevcut ajan ara) → Verimlilik Ölçüm Şablonu → Tipik İG görev matrisi (örnek için)

Adım 2 — Fizibilite ve "Yapılır mı?" Kararı

Sahip: Owner + departman sponsoru

Süre: 1 — 3 iş günü

Çıktı: Kapı 1 (K1) onayı

Ne yaparsın

Use Case Intake Formu'nu doldurun (14 soru, ~25 dakika).
Daha basit bir araçla (Outlook Copilot, Copilot Studio, BizChat) çözülebilir mi diye değerlendirin — ajan haklı çıkıyorsa devam.
3 aylık tahmini token + altyapı maliyetini hesaplayın (örnek kalkülatör).
Sponsor onayını alın.

Karar kriterleri (K1)

İş değeri net ve ölçülebilir mi?
Mevcut bir ajan bu işi yapıyor mu? (Yapmıyorsa devam)
3 aylık maliyet bütçeyi aşmıyor mu?
Sponsor onay verdi mi?

Dokümandaki ilgili sayfalar

→ Kapı 1 Fizibilite kontrolleri → Intake Form 14 sorusu

Adım 3 — Tasarım Kararları (Model, Tool, Desen)

Sahip: Owner (geliştirici)

Süre: 1 — 3 gün

Çıktı: Tasarım dokümanı + agent.yaml taslağı

Ne yaparsın

Tasarım deseni seçin: ReAct (adım adım), Plan-Yürüt (uzun görev), Reflection (yüksek kalite), HITL (insan onayı). Bkz. Ajan Tasarım Prensipleri.
Model seçin: Veri sınıfına göre Sonnet/Opus/Haiku kararı. Bkz. Claude Modelleri.
Tool listesini çıkarın: Hangi tool'lara ihtiyaç var? Yeni MCP server gerekecek mi? Bkz. MCP Protokolü.
Kanal seçin: Slack/Teams/WhatsApp/Outlook? Bkz. Mesajlaşma Kanalları ve Graph + Outlook.
Runtime seçin: n8n / Copilot Studio / Cloud Run / Komtaş CoPilot Skill? Bkz. Runtime Karar Ağacı.
agent.yaml taslağını başlatın: id, model, tools, data_classification alanlarını doldurun (metadata şeması).

Dokümandaki ilgili sayfalar

→ Ajan Tasarım Desenleri (6 desen) → MCP Protokolü → Claude API Referansı → agent.yaml şeması

Adım 4 — Geliştirme: Kod & Prompt

Sahip: Owner

Süre: 3 gün — 2 hafta

Çıktı: Çalışan alpha sürüm

Ne yaparsın

Repo iskeletini repo yapısı şablonuna göre oluşturun (agents/AGT-...).
Sistem promptunu system_prompt.md dosyasında versiyonlu tutun. Prompt yazımı için Claude API → Prompt Engineering.
Tool tanımlarını JSON Schema ile tools/ klasörüne yazın. Örnek için FastMCP örneği ve Outlook tool seti.
Cursor ile geliştiriyorsanız .cursorrules dosyasını kurumsal şablona göre oluşturun.
Local geliştirme: stdio transport ile Claude Desktop'a bağlayıp manuel deneyin.
Birim testler: tool fonksiyonlarının her biri için pytest.

Dokümandaki ilgili sayfalar

→ Cursor & .cursorrules → Prompt Engineering → Ajan deseni kod örnekleri → n8n workflow şablonları

Adım 5 — Güvenlik, KVKK & Guardrails

Sahip: Owner + Bilgi Güvenliği desteği

Süre: 2 — 5 gün

Çıktı: guardrails.yaml + DPIA (gerekirse)

Ne yaparsın

OWASP LLM Top 10 risk değerlendirmesi yapın (Güvenlik & Guardrails).
Guardrails konfigüre edin: Lakera (prompt injection), Presidio (PII maskeleme).
Veri sınıflandırmasını netleştirin (AI Araçları Veri Güvenliği) ve data_classification alanını agent.yaml'a yazın.
Kişisel veri varsa DPIA şablonunu doldurun (örnek).
HITL gereken aksiyonları (e-posta gönderme, ödeme, kayıt değiştirme) listeleyin (HITL deseni).
Tool yetkilerini en az ayrıcalık ilkesine göre daraltın (Application Access Policy örneği).

Dokümandaki ilgili sayfalar

→ Guardrails & OWASP LLM Top 10 → Veri Güvenliği matrisi → KVKK / GDPR → DPIA mini şablon

Adım 6 — Değerlendirme (RAGAS Baseline)

Sahip: Owner

Süre: 2 — 4 gün

Çıktı: Golden test seti + baseline rapor

Ne yaparsın

30+ "golden question" hazırlayın (gerçek kullanıcı sorgularını yansıtsın).
RAGAS ile baseline ölçün: faithfulness, answer relevancy, context precision, context recall.
Eşikleri agent.yaml'a yazın: faithfulness_min: 0.85, answer_relevancy_min: 0.80.
Langfuse trace'lerini aktifleştirin (token, latency, hata).
İlk skor düşükse: prompt iyileştir, Reflection deseni ekle, tool tanımlarını netleştir.

Dokümandaki ilgili sayfalar

→ RAGAS Değerlendirme → Langfuse Gözlemlenebilirlik → Prompt Eval prensipleri

Adım 7 — Onay (Governance Kapısı)

Sahip: Owner sunar; Bilgi Güvenliği + Veri Koruma + Governance karar verir

Süre: 5 — 15 iş günü

Çıktı: K2 ve K4 onayları

Ne yaparsın

Kapı 2 (Güvenlik + KVKK) için risk matrisi belgesini, DPIA'yı, scope listesini sunun.
Tüm aksiyonların HITL mı yoksa otomatik mi olduğunu belgelendirin.
Beta pilot için 5-15 kullanıcılık grup belirleyin.
Pilot bitiminde sonuçları + RAGAS skorunu + NPS'i Governance komitesine sunun (Kapı 4).
Komite kararı: GA / GA-conditional / Beta'ya geri dön / reddet.

Dokümandaki ilgili sayfalar

→ Ajan Onay Akışı (5 kapı) → SLA tabloları

Adım 8 — Deploy & Pilot

Sahip: Owner + Platform ekibi

Süre: 1 — 3 gün

Çıktı: Production endpoint + canary trafik

Ne yaparsın

Container image build + push (Helm chart şablonu için örnek values.yaml).
Sırları Secret Manager'a kaydedin; pre-commit hook ile sızıntıyı erken yakalayın (Sırlar yönetimi).
ArgoCD ile canary dağıtım: %10 → %50 → %100.
RAGAS regresyon canary aşamasında otomatik koşar; eşik ihlali durumunda rollback.
Komtaş CoPilot Skill manifest'i yayınlayın (CoPilot içinden çağrılabilsin).
Endpoint'i agent.yaml içine yazıp Agent Registry'ye GA olarak kaydedin.

Dokümandaki ilgili sayfalar

→ Ajan Deploy süreci → GKE Dağıtım → Lifecycle: GA'ya geçiş

Adım 9 — İzleme & Yaşam Döngüsü

Sahip: Owner + Operator

Süre: Sürekli

Çıktı: Aylık rapor + lifecycle kararı

Ne yaparsın

Günlük: otomatik RAGAS regresyonu, Langfuse alarmları.
Haftalık: hata oranı + kullanıcı geri bildirimi review.
Aylık: token chargeback raporu cost center'a gönderilir.
Çeyreklik: Governance komitesine performans raporu, lifecycle önerisi (devam / iyileştir / deprecate).
Yıllık: tam güvenlik re-review + DPIA güncellemesi.
Eşik ihlalleri sürekli olursa: deprecated → 90 gün sonra retired.

Dokümandaki ilgili sayfalar

→ Eval eşikleri & otomatik geri çekme → Langfuse maliyet/SLO izleme → K5 İzleme süreci → Lifecycle yönetimi

Özet — Tek Bakışta Süreç

#	Adım	Süre	Sahip	Ana çıktı	Ana referans
1	Fikir & iş değeri	½–2 gün	Geliştirici	Fikir notu	Registry
2	Fizibilite	1–3 gün	Owner + sponsor	K1 onayı	K1
3	Tasarım	1–3 gün	Owner	Tasarım dok + agent.yaml taslağı	Desenler
4	Geliştirme	3 gün–2 hafta	Owner	Alpha sürüm	Cursor
5	Güvenlik & KVKK	2–5 gün	Owner + BG	guardrails.yaml + DPIA	Guardrails
6	Eval (RAGAS)	2–4 gün	Owner	Golden set + baseline	RAGAS
7	Onay (Governance)	5–15 gün	Komite	K2 + K4	Onay Akışı
8	Deploy & pilot	1–3 gün	Owner + Platform	Production endpoint	Deploy
9	İzleme & lifecycle	Sürekli	Owner + Operator	Aylık rapor	Eval eşikleri

📌 Tipik toplam süre İlk ajan için yaklaşık 4–8 hafta (öğrenme eğrisi ile birlikte). Tekrar eden ajanlar için 2–4 hafta. En uzun süren adımlar genellikle: Adım 4 (geliştirme), Adım 6 (eval iterasyonu), Adım 7 (Governance bekleme).

←AI ile Geliştirme Sonraki →Ajan Tasarım Prensipleri